Các loại bệnh trên cây sầu riêng thường gặp

Bảng nhận biết nhanh các bệnh thường gặp trên cây sầu riêng
5/5 - (2 bình chọn)

Sầu riêng là cây trồng có giá trị kinh tế cao nhưng tương đối nhạy cảm với tình trạng úng nước, tổn thương bộ rễ và biến động thời tiết. Nếu vườn thoát nước kém hoặc chăm sóc không cân đối, bệnh có thể phát sinh từ giai đoạn cây con đến khi cây ra hoa, mang trái.

Thực tế tại vườn cho thấy một triệu chứng như vàng lá, rụng lá hoặc chết cành có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Vì vậy, nhà vườn không nên chỉ nhìn phần ngọn rồi vội mua thuốc, mà cần kiểm tra đồng thời bộ rễ, cổ rễ, thân, cành, lá, hoa và trái.

Trong đó, nhóm bệnh do Phytophthora gây thối rễ, nứt thân xì mủ và thối trái được xem là mối nguy hiểm hàng đầu. Các báo cáo của Cục Bảo vệ thực vật cũng thường xuyên ghi nhận các loại bệnh trên cây sầu riêng thường gặp như: bệnh nứt thân xì mủ, thán thư và thối rễ gây hại trên sầu riêng. Cục Bảo vệ thực vật

Bảng nhận biết nhanh các loại bệnh trên cây sầu riêng

Triệu chứng quan sát đượcBệnh hoặc nguyên nhân nghi ngờ
Cây vàng lá, tán thưa, rễ tơ chuyển nâu và dễ đứtThối rễ do Phytophthora, Fusarium hoặc đất bị úng
Vỏ thân xuất hiện vết nâu đen, ẩm, chảy nhựaNứt thân xì mủ
Trái có vết nâu sẫm, mềm, lan nhanh trong mùa mưaThối trái do Phytophthora
Lá có đốm nâu, tâm xám, đôi khi xuất hiện chấm đenBệnh thán thư
Cành có lớp tơ hoặc mảng màu hồng, phần trên bị khôBệnh nấm hồng
Lá xuất hiện đốm tròn màu cam, đỏ gạch hoặc nâuBệnh đốm rong
Lá non cháy thành mảng, dính với nhau bằng tơ nấmBệnh cháy lá do Rhizoctonia
Cây con thối cổ rễ, ngã ngang sát mặt đấtBệnh chết cây con
Chùm hoa có lớp phấn trắng, hoa khô và rụngBệnh phấn trắng
Lá, cành, trái phủ lớp màu đen như bồ hóngNấm bồ hóng, thường đi kèm rệp hoặc côn trùng chích hút

Bảng các loại bệnh trên cây sầu riêng thường gặp chỉ giúp khoanh vùng nguyên nhân. Muốn xử lý chính xác, nhà vườn phải kiểm tra điều kiện đất, nước, thời tiết và lịch sử chăm sóc của vườn.

Các loại bệnh trên cây sầu riêng thường gặp

1. Bệnh thối rễ trên cây sầu riêng

Thối rễ là một trong những bệnh nguy hiểm nhất vì bệnh diễn ra dưới mặt đất, khó phát hiện ở giai đoạn đầu. Khi phần ngọn bắt đầu vàng lá hoặc rụng lá, một phần đáng kể rễ tơ có thể đã bị tổn thương.

Dấu hiệu nhận biết

Cây bị thối rễ thường có các biểu hiện:

  • Đọt non phát triển chậm, lá nhỏ và màu xanh nhạt.
  • Lá già vàng dần từ dưới lên trên.
  • Cây héo vào buổi trưa nhưng có thể hồi lại vào chiều tối.
  • Tán cây thưa, rụng lá, cành nhỏ bắt đầu khô.
  • Rễ tơ chuyển từ màu trắng kem sang nâu hoặc đen.
  • Lớp vỏ ngoài của rễ bị mềm, tuột ra khi dùng tay kéo.
  • Đất quanh gốc có mùi chua hoặc mùi yếm khí nếu bị úng lâu ngày.

Không phải cây sầu riêng vàng lá nào cũng bị nấm. Triệu chứng tương tự có thể xuất hiện khi cây thiếu nước, dư phân, ngộ độc hữu cơ, đất quá chua, bị mặn, bị phèn hoặc rễ bị tổn thương trong quá trình đào rãnh.

Điều kiện khiến bệnh phát triển

Bệnh thường nặng trong vườn:

  • Đất thấp, dễ đọng nước hoặc có tầng đất sét khó thoát nước.
  • Mô trồng thấp hơn mặt vườn.
  • Tưới quá thường xuyên làm vùng rễ luôn bão hòa nước.
  • Phủ đất, phân chuồng hoặc vật liệu hữu cơ sát cổ rễ.
  • Bón nhiều phân đạm nhưng thiếu hữu cơ đã hoai và vi sinh vật có lợi.
  • Bộ rễ bị đứt do đào rãnh, làm cỏ hoặc đặt đường ống.
  • Nguồn nước tưới chảy từ cây bệnh sang cây khỏe.

Cách xử lý

Khi phát hiện cây có dấu hiệu thối rễ, nhà vườn nên thực hiện theo thứ tự:

  1. Khơi thông rãnh thoát nước và ngừng tưới nếu đất còn quá ẩm.
  2. Gạt nhẹ lớp vật liệu phủ quanh cổ rễ để vùng gốc được thông thoáng.
  3. Kiểm tra rễ tơ ở nhiều vị trí quanh tán, không chỉ đào một điểm.
  4. Loại bỏ phần rễ đã thối nặng và thu gom khỏi vườn.
  5. Sát trùng dụng cụ sau khi thao tác trên từng cây bệnh.
  6. Chỉ sử dụng chế phẩm sinh học hoặc thuốc bảo vệ thực vật có đăng ký cho sầu riêng và đúng đối tượng gây bệnh.
  7. Giảm tạm thời lượng phân hóa học; ưu tiên giúp đất thông thoáng và phục hồi rễ trước khi thúc đọt.

Nếu cây tiếp tục vàng nhanh sau khi đã cải thiện thoát nước, nên gửi mẫu rễ và đất đến cơ quan chuyên môn để xác định tác nhân.

2. Bệnh nứt thân xì mủ do Phytophthora

Bệnh nứt thân xì mủ thường do Phytophthora palmivora gây ra. Đây là tác nhân dạng nấm có thể tồn tại trong đất và tàn dư cây bệnh, sau đó lan truyền theo nước, đất bám trên dụng cụ, côn trùng hoặc vật liệu giống.

Theo Viện Cây ăn quả miền Nam, Phytophthora palmivora có thể gây hại trên rễ, thân và trái sầu riêng; bệnh thường phát triển mạnh trong mùa mưa và tại những vườn thoát nước kém. Viện Cây ăn quả miền Nam

Dấu hiệu nhận biết các loại bệnh trên cây sầu riêng

Trên thân và cành thường xuất hiện:

  • Vết bệnh màu nâu sẫm hoặc đen, bề mặt hơi ướt.
  • Nhựa màu nâu đỏ chảy ra từ vết nứt.
  • Khi cạo nhẹ lớp vỏ, mô bên dưới có màu nâu khác với phần mô khỏe.
  • Vết bệnh lan dọc hoặc lan quanh thân.
  • Lá phía trên vị trí bị bệnh vàng, héo và rụng.
  • Cành bị bệnh nặng sẽ khô từ ngọn trở xuống.

Nếu vết bệnh phát triển bao quanh thân chính, quá trình vận chuyển nước và dinh dưỡng bị gián đoạn, cây có thể chết nhanh.

Cách xử lý

  • Làm sạch cỏ và vật liệu ẩm đang áp sát thân.
  • Dùng dụng cụ sạch loại bỏ phần vỏ đã chết, thao tác vừa đủ, tránh mở rộng vết thương.
  • Thu gom mô bệnh, không để rơi xuống vùng rễ.
  • Xử lý vết bệnh bằng sản phẩm được phép sử dụng theo đúng hướng dẫn trên nhãn.
  • Sát trùng dao sau mỗi vị trí xử lý.
  • Đánh dấu ranh giới vết bệnh để theo dõi khả năng lan rộng.
  • Kết hợp xử lý nguồn bệnh trong đất nếu cây đồng thời bị thối rễ.
  • Giữ cổ rễ khô, không để vòi tưới phun trực tiếp vào thân.

Nhà vườn không nên dùng bùn, phân chuồng tươi hoặc hỗn hợp không rõ thành phần đắp lên vết xì mủ. Những vật liệu này có thể giữ ẩm và làm vết bệnh khó khô.

3. Bệnh thối trái sầu riêng

Thối trái có thể xuất hiện từ khi trái còn trên cây đến giai đoạn sau thu hoạch. Một trong những tác nhân quan trọng là Phytophthora.

Triệu chứng

  • Trên vỏ trái xuất hiện vết nhỏ màu nâu sẫm.
  • Vết bệnh lan rộng, ranh giới tương đối rõ.
  • Khu vực bị bệnh mềm, ẩm và có thể chảy nước.
  • Khi độ ẩm cao, bề mặt xuất hiện lớp tơ hoặc bào tử màu trắng.
  • Phần cơm bên trong đổi màu, có mùi khó chịu và không còn giá trị thương phẩm.
  • Trái bệnh có thể rụng hoặc tiếp tục lây sang các trái tiếp xúc gần.

Những trái mọc thấp, nằm trong tán rậm, bị côn trùng chích hoặc bị cọ xát thường có nguy cơ nhiễm bệnh cao hơn.

Biện pháp phòng trị

  • Tỉa cành để tán thông thoáng và giảm thời gian lá, trái bị ướt.
  • Không để trái tiếp xúc trực tiếp với đất hoặc nước bắn từ mặt đất.
  • Cắt bỏ trái bệnh và đưa ra khỏi vườn.
  • Không vứt trái thối xuống mương tưới.
  • Quản lý tốt bệnh ở rễ và thân vì đây có thể là nguồn lây trong vườn.
  • Hạn chế gây vết thương khi neo trái, tỉa trái hoặc vận chuyển.
  • Sử dụng sản phẩm phòng trừ đúng đăng ký, đúng giai đoạn và bảo đảm thời gian cách ly.

4. Bệnh thán thư trên cây sầu riêng

Bệnh thán thư thường liên quan đến nấm thuộc chi Colletotrichum. Bệnh gây hại chủ yếu trên lá, đọt non, hoa và đôi khi trên trái.

Dấu hiệu nhận biết

  • Đốm bệnh ban đầu nhỏ, màu nâu vàng.
  • Vết bệnh lớn dần, tâm chuyển xám hoặc nâu nhạt.
  • Một số vết có vòng đồng tâm hoặc chấm đen nhỏ.
  • Phần lá bệnh trở nên khô, giòn và dễ rách.
  • Trường hợp nặng, nhiều vết liên kết làm cháy mép hoặc cháy cả lá.
  • Trên đọt non, bệnh có thể làm khô chồi và chậm hình thành tán.

Bệnh thường phát triển trong điều kiện mưa nhiều, ẩm độ cao, tán cây rậm và lá bị ướt kéo dài.

Cách quản lý

  • Cắt bỏ lá, đọt và cành bị bệnh nặng.
  • Tạo tán thông thoáng, hạn chế cành đan chéo.
  • Tưới vào vùng rễ thay vì phun nước lên tán vào chiều tối.
  • Bón phân cân đối, tránh thúc quá nhiều đạm làm lá non mềm yếu.
  • Thu gom lá bệnh dưới gốc để giảm nguồn lây.
  • Luân phiên nhóm hoạt chất khi phải sử dụng thuốc, tránh dùng liên tục một sản phẩm.

5. Bệnh nấm hồng

Nấm hồng trên cây sầu riêng thường gây hại trên cành, nhất là những vườn có tán rậm, độ ẩm cao và ít được cắt tỉa.

Triệu chứng

Bệnh thường phát triển qua các giai đoạn:

  1. Trên vỏ cành xuất hiện lớp tơ mỏng màu trắng.
  2. Lớp tơ phát triển bao quanh cành.
  3. Bề mặt chuyển sang màu hồng nhạt hoặc hồng cam.
  4. Lá phía trên vị trí bệnh vàng và héo.
  5. Cành khô dần nếu mạch dẫn bị tổn thương nặng.

Cách xử lý

  • Cắt cành bệnh lùi sâu vào phần mô còn khỏe.
  • Đưa cành bệnh ra khỏi vườn để tiêu hủy phù hợp.
  • Sát trùng kéo cắt cành trước khi chuyển sang cây khác.
  • Tỉa cành để ánh sáng lọt vào bên trong tán.
  • Kiểm tra vườn thường xuyên trong mùa mưa.
  • Xử lý bằng sản phẩm có đăng ký nếu bệnh đang tiếp tục phát triển.

6. Bệnh cháy lá và chết cây con

Cây sầu riêng trong vườn ươm hoặc mới trồng có thể bị cháy lá, thối cổ rễ và chết cây con do các tác nhân như Rhizoctonia, Pythium hoặc Phytophthora.

Dấu hiệu trên cây con

  • Vết thối xuất hiện sát mặt bầu hoặc cổ rễ.
  • Phần thân bị teo lại, mềm và có màu nâu.
  • Cây ngã ngang dù lá vẫn còn xanh.
  • Rễ non bị thối, cây ngừng phát triển.
  • Bệnh có thể lan nhanh giữa các bầu đặt quá sát nhau.

Dấu hiệu cháy lá

  • Lá non xuất hiện vết úng nước rồi chuyển nâu.
  • Nhiều lá dính vào nhau bởi lớp tơ nấm.
  • Bệnh lan nhanh khi tán lá ẩm và thiếu thông gió.

Biện pháp phòng trị

  • Sử dụng giá thể sạch, thoát nước tốt và đã được xử lý.
  • Không đặt bầu trực tiếp trên nền đất luôn ẩm.
  • Giãn khoảng cách giữa các cây trong vườn ươm.
  • Tưới vừa đủ, tránh tưới đẫm vào cuối ngày.
  • Loại bỏ sớm cây đã chết để hạn chế lây lan.
  • Kiểm tra kỹ cổ rễ và bộ rễ trước khi mua cây giống.

Người chuẩn bị trồng sầu riêng không nên chọn cây quá cao nhưng thân yếu, bầu rễ bị xoắn, cổ rễ có vết thâm hoặc lá có nhiều đốm bệnh.

7. Bệnh đốm rong

Bệnh đốm rong do tảo Cephaleuros gây ra. Bệnh thường gặp ở vườn rậm rạp, ẩm cao, cây thiếu dinh dưỡng hoặc sinh trưởng yếu.

Triệu chứng

  • Trên lá xuất hiện các đốm tròn hoặc gần tròn.
  • Đốm có màu cam, đỏ gạch, nâu hoặc xanh xám.
  • Bề mặt vết bệnh hơi nhám như phủ một lớp nhung mỏng.
  • Khi bệnh nặng, lá quang hợp kém và rụng sớm.
  • Tác nhân cũng có thể xuất hiện trên cành non.

Viện Cây ăn quả miền Nam ghi nhận đốm rong có thể gây hại trên lá và cành của sầu riêng, làm cây sinh trưởng chậm và lá rụng sớm. SOFRI

Biện pháp quản lý

  • Tỉa cành, hạ độ ẩm trong tán.
  • Cải thiện dinh dưỡng và sức khỏe bộ rễ.
  • Làm sạch cỏ quá cao trong vườn.
  • Cắt bỏ cành bị bệnh nặng.
  • Chỉ sử dụng thuốc khi mật độ bệnh cao và sản phẩm có đăng ký phù hợp.

8. Bệnh phấn trắng trên hoa

Phấn trắng thường được nhà vườn quan tâm trong giai đoạn cây ra hoa vì bệnh có thể ảnh hưởng đến khả năng thụ phấn và đậu trái.

Dấu hiệu

  • Cuống hoa hoặc cánh hoa có lớp bột màu trắng xám.
  • Hoa phát triển kém, chuyển nâu và rụng.
  • Chùm hoa bị bệnh có thể khô từng phần.
  • Trái non vừa hình thành có thể bị nám hoặc rụng.

Phòng bệnh

  • Tạo tán thông thoáng trước khi cây phân hóa mầm hoa.
  • Theo dõi chùm hoa từ sớm, nhất là khi thời tiết có sương và ẩm độ cao.
  • Không tưới nước trực tiếp lên hoa.
  • Loại bỏ chùm hoa bệnh nặng.
  • Nếu cần xử lý, chọn sản phẩm được đăng ký cho sầu riêng và tuân thủ hướng dẫn.

9. Nấm bồ hóng

Nấm bồ hóng tạo thành lớp màu đen trên lá, cành hoặc trái. Loại nấm này thường phát triển trên dịch ngọt do rệp sáp, rầy hoặc côn trùng chích hút tiết ra.

Dấu hiệu phân biệt

Lớp đen chủ yếu nằm trên bề mặt và có thể lau bớt bằng tay. Nấm không nhất thiết xâm nhập sâu vào mô lá, nhưng lớp phủ dày sẽ cản ánh sáng, giảm quang hợp và làm trái xấu mã.

Muốn xử lý hiệu quả phải quản lý côn trùng tiết mật, kiến và các bộ phận cây bị che khuất. Chỉ rửa hoặc phun nấm mà không kiểm soát rệp thì bệnh sẽ tái xuất hiện.

10. Các hiện tượng dễ bị nhầm với bệnh

Cháy lá do dư phân hoặc hạn nước

Lá thường cháy từ mép vào trong, nhiều cây trong cùng khu vực xuất hiện gần như đồng thời. Kiểm tra lịch bón phân và độ ẩm đất trước khi kết luận do nấm.

Vàng lá do úng

Đất có mùi yếm khí, rễ thiếu oxy nhưng chưa chắc đã có tác nhân gây bệnh chiếm ưu thế. Việc đầu tiên vẫn là thoát nước, không phải tăng lượng thuốc.

Cháy lá do mặn hoặc phèn

Nguồn nước có độ mặn, độ chua hoặc hàm lượng khoáng bất lợi có thể làm rễ mất khả năng hút nước. SOFRI lưu ý hạn mặn, phèn và nước tưới không phù hợp đều có thể gây cháy lá, rụng lá và chết ngọn trên sầu riêng. Viện Cây ăn quả miền Nam

Vàng lá do mất cân đối dinh dưỡng

Thiếu đạm, magiê, sắt hoặc một số nguyên tố khác có thể tạo kiểu vàng lá khác nhau. Không nên bổ sung vi lượng hàng loạt khi chưa kiểm tra đất, lá và biểu hiện cụ thể.

Khô cành do mang quá nhiều trái

Cây còn yếu nhưng để nhiều trái sẽ bị suy kiệt, rụng lá và khô cành. Đây là vấn đề sinh lý và quản lý tải trái, không thể giải quyết chỉ bằng thuốc trừ bệnh.

Quy trình xử lý khi phát hiện cây sầu riêng bị bệnh

Bước 1: Đánh dấu cây bệnh

Dùng dây hoặc biển đánh dấu để theo dõi. Hạn chế cho người, máy móc và dòng nước đi từ khu vực bệnh sang khu vực khỏe.

Bước 2: Kiểm tra từ dưới lên trên

Thứ tự kiểm tra nên là:

  1. Độ ẩm và khả năng thoát nước của đất.
  2. Rễ tơ.
  3. Cổ rễ.
  4. Thân chính.
  5. Cành và tán lá.
  6. Hoa hoặc trái.

Cách kiểm tra này giúp tránh bỏ sót bệnh ở bộ rễ.

Bước 3: Ghi lại lịch sử chăm sóc

Nhà vườn cần nhớ lại:

  • Những ngày gần nhất có mưa lớn hay không.
  • Lượng nước tưới có thay đổi không.
  • Loại phân hoặc thuốc vừa sử dụng.
  • Vườn có mới đào rãnh, làm cỏ hoặc gây tổn thương rễ không.
  • Bệnh xuất hiện trên một cây hay thành từng vùng.
  • Triệu chứng phát triển nhanh hay chậm.

Bước 4: Loại bỏ nguồn bệnh

Cắt bỏ cành, lá và trái bệnh nặng. Tàn dư bệnh không nên để lại dưới gốc hoặc ném xuống mương nước.

Bước 5: Sửa điều kiện canh tác

Nếu không khắc phục úng nước, tán rậm, đất bí hoặc tưới sai cách, thuốc chỉ có tác dụng tạm thời.

Bước 6: Chọn biện pháp phù hợp

Ưu tiên phối hợp vệ sinh vườn, thoát nước, dinh dưỡng cân đối, chế phẩm sinh học và thuốc bảo vệ thực vật khi thực sự cần thiết.

Thuốc phải có tên trong danh mục được phép sử dụng, đúng cây trồng, đúng bệnh, đúng liều lượng và thời gian cách ly. Nhà vườn không nên tự ý tăng nồng độ, pha nhiều sản phẩm hoặc dùng một hoạt chất liên tục.

Bước 7: Theo dõi sau xử lý

Chụp ảnh, đánh dấu ranh giới vết bệnh và kiểm tra lại sau 7–14 ngày. Dấu hiệu phục hồi gồm vết bệnh ngừng lan, cây giữ được lá, rễ mới màu trắng xuất hiện và đọt non phát triển bình thường.

Phòng bệnh cho vườn sầu riêng ngay từ trước khi trồng

Khảo sát đất và khả năng thoát nước

Không nên chỉ nhìn thấy khu đất màu mỡ rồi quyết định trồng. Cần kiểm tra:

  • Độ sâu tầng đất canh tác.
  • Thành phần cơ giới của đất.
  • Khả năng tiêu nước sau mưa lớn.
  • Mực nước ngầm.
  • Độ chua, độ mặn và chất lượng nước tưới.
  • Lịch sử cây trồng và bệnh hại trên khu đất.

Đối với đất nặng hoặc vùng có nguy cơ ngập, cần thiết kế mô, mương và đường thoát nước trước khi xuống giống.

Chọn cây giống khỏe

Cây giống cần có nguồn gốc rõ ràng, đúng giống, vị trí ghép liền sẹo và bộ rễ khỏe. Không chọn cây có rễ xoắn nghiêm trọng, bầu bị vỡ, cổ rễ thâm đen hoặc lá đang mang bệnh.

Không trồng quá sâu

Mặt bầu và cổ rễ phải được đặt phù hợp với mặt mô. Trồng quá sâu khiến cổ rễ thường xuyên ẩm, làm tăng nguy cơ thối cổ rễ và xì mủ.

Thiết kế hệ thống tưới hợp lý

Đầu tưới nên làm ẩm vùng rễ nhưng không phun liên tục vào thân. Hệ thống cần có khả năng điều chỉnh lượng nước theo tuổi cây, loại đất và thời tiết.

Quản lý vật liệu phủ

Rơm, cỏ khô hoặc vật liệu hữu cơ giúp giữ ẩm nhưng phải cách cổ rễ một khoảng thích hợp. Không phủ kín thân hoặc để lớp phủ luôn trong tình trạng sũng nước.

Tạo tán thông thoáng

Tán cây quá rậm làm độ ẩm tăng, lá và trái lâu khô sau mưa. Cắt tỉa đúng thời điểm giúp giảm áp lực của thán thư, nấm hồng, đốm rong và thối trái.

Duy trì sức khỏe đất

Sử dụng phân hữu cơ đã hoai, bón phân theo nhu cầu cây và kết quả phân tích đất. Các chế phẩm chứa vi sinh vật có lợi như Trichoderma có thể hỗ trợ phòng bệnh trong đất, nhưng không phải thuốc chữa mọi trường hợp thối rễ.

Không nên sử dụng chế phẩm vi sinh quá sát thời điểm dùng thuốc diệt nấm vì thuốc có thể làm giảm mật số vi sinh vật có lợi.

Những sai lầm phổ biến khi trị bệnh sầu riêng

  • Chỉ nhìn lá vàng rồi kết luận cây bị nấm.
  • Tăng liều thuốc với suy nghĩ nồng độ càng cao càng hiệu quả.
  • Tưới thuốc liên tục nhưng không khơi rãnh thoát nước.
  • Đổ thuốc đậm đặc trực tiếp vào cổ rễ.
  • Dùng một hoạt chất nhiều lần liên tiếp.
  • Bón nhiều phân cho cây đang bị hư rễ.
  • Đắp phân chuồng hoặc bùn lên vết xì mủ.
  • Không sát trùng dụng cụ cắt tỉa.
  • Vứt cành, lá và trái bệnh ngay trong vườn.
  • Trộn nhiều loại thuốc, phân bón lá và vi sinh vật trong cùng một lần xử lý.
  • Không tuân thủ thời gian cách ly khi cây đang mang trái.
  • Chờ cây héo nặng mới kiểm tra bộ rễ.

Câu hỏi thường gặp

Bệnh nào nguy hiểm nhất trên cây sầu riêng?

Nhóm bệnh do Phytophthora gây thối rễ, nứt thân xì mủ và thối trái được xem là nguy hiểm hàng đầu. Tác nhân có thể tồn tại trong vườn, lây theo nước và gây hại trên nhiều bộ phận của cây. Cục Bảo vệ thực vật đã ban hành quy trình kỹ thuật riêng để quản lý bệnh Phytophthora hại sầu riêng. Quy trình quản lý bệnh Phytophthora

Cây sầu riêng vàng lá có phải bị thối rễ không?

Không phải lúc nào cũng đúng. Cây có thể vàng lá do úng, hạn, mặn, phèn, thiếu dinh dưỡng, dư phân hoặc mang quá nhiều trái. Cần đào kiểm tra rễ tơ và xem lại lịch sử chăm sóc.

Cây bị xì mủ có cứu được không?

Cây vẫn có khả năng phục hồi nếu phát hiện sớm, vết bệnh chưa bao quanh thân và bộ rễ còn khỏe. Nếu bệnh đã lan toàn bộ cổ rễ, thân bị khoanh vòng hoặc tán cây suy kiệt nặng, khả năng phục hồi sẽ thấp hơn.

Phun thuốc lên lá có trị được thối rễ không?

Không thể chỉ phun trên tán rồi mong bộ rễ phục hồi. Đối với thối rễ, yếu tố quan trọng nhất là thoát nước, xác định nguyên nhân, xử lý vùng rễ và phục hồi môi trường đất.

Có nên sử dụng Trichoderma thường xuyên không?

Có thể sử dụng để hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh và phòng một số nấm bệnh trong đất. Tuy nhiên, cần dùng đúng sản phẩm, đúng điều kiện ẩm, kết hợp hữu cơ đã hoai và tránh sử dụng gần thời điểm dùng thuốc diệt nấm.

Khi nào cần nhờ cán bộ kỹ thuật?

Nên lấy mẫu gửi cơ quan chuyên môn khi bệnh lan nhanh, nhiều cây xuất hiện cùng lúc, đã cải thiện thoát nước nhưng cây vẫn suy yếu, hoặc triệu chứng không điển hình. Việc xác định chính xác tác nhân sẽ giảm chi phí thuốc và tránh làm cây bị ngộ độc thêm.

Kết luận

Muốn quản lý tốt các loại bệnh trên cây sầu riêng, nhà vườn cần bắt đầu từ đất, nước và bộ rễ chứ không chỉ quan sát lá. Một vườn thoát nước tốt, sử dụng cây giống khỏe, có tán thông thoáng và được theo dõi thường xuyên sẽ ít phụ thuộc vào thuốc hơn.

Khi cây xuất hiện dấu hiệu bất thường, cần kiểm tra toàn diện, xác định đúng nguyên nhân rồi mới xử lý. Đặc biệt, với bệnh thối rễ và nứt thân xì mủ do Phytophthora, phát hiện sớm và kiểm soát nguồn nước có ý nghĩa quyết định đối với khả năng phục hồi của cây.

Hotline: 0949-039-191